Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
WYSTĘPUJĄ
MUZYKA
ZDJĘCIA
SCENARIUSZ
REŻYSERIA
ZEROWY CZERWCA
- Złodzieje! - Szybciej!
Już nas nie gonią.
Pokaż się. Gdzie dostałeś?
- Przepraszam, głupi jestem. - Musimy powiedzieć tacie!
Ani słowa, słyszysz? Zabiłby nas.
Chodź tu.
Masz go?
Mam.
Mamy.
Chodź, spóźnimy się do szkoły.
Patrzcie, co mam!
Gramy dalej.
Przesuń się!
Ile jest wart?
- Ile? Ile jest wart? - Spytaj Mossiego.
Jest jak dziewczyna z mojego letniska w Cezarei.
- Nie masz domu w Cezarei. - Pewnie, że mam.
- Spytaj Adama, był tam. - To pałac.
Mossi...
Mossi.
Nie widzisz, że czytamy ważne wiadomości?
Ważniejsze od tego?
Tandeta. Nie wiesz, jak wygląda złoto?
To mosiądz.
Jest coś wart?
Jest wart...
- Na lekcje! - ...tyle.
Ale ja... się nie zgodziłem.
Dziś, jak pierwszego dnia procesu,
Eichmann wszedł do szklanej klatki i ukłonił się obrońcy,
nie okazując niemal żadnych emocji.
Uważnie wysłuchał sędziów
i starał się nie patrzeć na szczelnie wypełnioną salę.
Po raz ostatni przed publicznością stał człowiek,
który za pomocą pióra kierował zagładą milionów Żydów:
Obersturmbannführer Adolf Eichmann.
Powinniśmy skazać Adolfa Eichmanna
na karę stosowną do otchłani zła i bezmiaru cierpienia
sprowadzanego na naród żydowski w ciągu jednego dnia...
- Mam! - Cisza!
Proszę pana, wykonałem zadanie.
To historyczna chwila.
Sąd skazuje Adolfa Eichmanna na śmierć
za zbrodnie przeciwko narodowi żydowskiemu i ludzkości...
Tato, gniewasz się?
Nie. Nie na ciebie.
- Idziemy! - Dokąd?
Załatwić ci pracę.
Mamy dość twoich wygłupów.
- Powiedziałeś mu? - W życiu.
Szybciej.
Tato, mogę pójść sam.
Szkoła wezwała mamę. Myślą, że twój brat ma to przeze mnie.
Chcesz, żebyśmy mieli tu taką opinię?
- Co ja mam do...? - Cicho!
Niedobrze mi od twoich kłamstw.
Izrael, idź do domu. Mama na ciebie czeka.
To bardzo poważny człowiek.
Słynny bojownik.
- Traktuj go z szacunkiem, jasne? - Tak.
Przyczeszmy cię.
Zamieńmy się.
Daj to.
- Co to? - Ze szkoły.
Panie Zebko! Proszę pana!
Jaakow! Jaki!
Przypomnij.
Poznaliśmy się...
w hali...
w hali związkowej.
Przyjechaliśmy z Libii, rok temu.
Tata wozi dla pana złom. Przypomina, że rok temu imigrowaliśmy z Libii.
Potrzebował pan małego i chudego.
On ma to i to.
Tak, tak. Chodź.
- Zaraz go odprowadzę. - Dziękuję.
Janek, chodź. Ezra też.
Dzieciak wyczyści piec, koniec gadania.
Zrób przerwę, puść dzieciaka.
Czyść!
Od środka, mały.
Powiedz mi, Szlomi... po co nam dzieciak?
Są chude i tanie. Ezra, pamiętasz, jak byłeś chudy?
- Wciąż bym się zmieścił. - Tak? To czemu się obijasz?
Panie Ezra! Dostałem pracę?
Raczej nie.
- Panie Janek? Dostałem pracę? - Przykro mi.
- Gdzie pan Zebko? - Sprawdź na górze.
Panie Zebko?
Dobra, chodźmy.
- Starałem się, ale chyba... - Zaczynasz od jutra, po szkole.
- Ja? - To dobra praca. Zapewni ci przyszłość.
- Nie rób głupot. - Właśnie zrobiłem.
Co takiego?
Ja...
- Nie podziękowałem. - No to leć.
Szybko! Spóźniam się.
Podziękuję jutro.
Ciekawe spojrzenie, Natan. Ron, czytaj swoje.
"Naziści i ich wspólnicy widzieli w Żydach rasę.
- Zabijali wierzących i niewierzących". - Świetnie.
Eichmann bezwzględnie realizował ten pogląd.
- A czy Żydzi nie są rasą? - Jak myślisz? Rasa czy religia?
Jedno i drugie?
Czy wszyscy chrześcijanie są Europejczykami? A muzułmanie Arabami?
- Nie. - To dlaczego wszyscy Żydzi są żydami?
- Skarb. Skąd go buchnąłeś? - Nie twoja...
- Dawid! - Przepraszam.
Dawid, czujesz się częścią narodu żydowskiego?
Rozumiesz pytanie?
- Tak, proszę pana. - Więc odpowiedz.
Mieszkam tu.
- Jesteś Izraelczykiem? - Teraz? Oczywiście.
To czemu sprawa Eichmanna cię nie obchodzi?
Przepraszam.
To historyczna chwila dla każdego Izraelczyka, z wyjątkiem ciebie,
zważywszy na to, jak przeszkadzasz całej klasie.
- Odrobiłeś pracę? - Tak.
No to proszę, co wiesz o Adolfie Eichmannie?
"Proces był kontrowersyjny.
Poruszył wiele kwestii moralnych. I...
Skażemy go na śmierć.
Jeśli go zabijemy...
popełnimy duży błąd".
Co?
- Nie miałem czasu... - Ojciec wam tak mówi?
Co on ma do tego?
Że zabicie hitlerowca to błąd? Biblia mówi: oko za oko.
Tak, ale oko to nie życie.
Wy, arabscy Żydzi, ciągle narzekacie, jak was traktuje nasz kraj.
A jak wy traktujecie potworności wyrządzane Żydom w Europie?
To nieprawda! Mój ojciec był w obozie w Libii.
Włosi wydali wielu Libijczyków. Nie wiedziałem o Eichmannie,
ale już wiem. Czytałem.
Gdzie?
To nie jest gazeta. To szmatławiec.
Propagandowy, neofaszystowski śmieć!
Skąd to masz?
Wiesz, co jest smutne? Że jesteś zbyt tępy, by to rozumieć.
Wyjdź.
Wynoś się!
Tamar, proszę, co napisałaś?
Młody! Mamy dostawę cegieł.
Chodź tu. No chodź.
Widzisz Kukuryku? Faceta z lizakiem?
Idź do niego. Kukuryku, znajdź mu robocze ubranie!
Dziękuję, Kukuryku.
Oskarżony został uznany za winnego
i prokurator zażądał kary śmierci.
Niemiecki obrońca wystąpił o złagodzenie wyroku, twierdząc,
że "to, co spotkało Niemcy, mogło spotkać każdy naród".
Kawa po turecku.
Weź, da ci siłę do pracy.
- Weź! - Nie, dziękuję...
Dziękuję bardzo.
Gorąca.
Dość tego!
Co sobie myślałeś? Durniu!
Gdzie masz głowę?
- Co zrobił? - Pewnie nic,
ale Ezra dobrze wie, że lepiej dostać ochrzan
niż dać się zabić przez nieporozumienie.
Zabić?
Wiesz, kogo Szlomi Zebko zabił więcej niż Brytyjczyków?
Arabów. Więc uważaj.
Ja? Jestem Żydem!
- Ty! - Ja?
Kuku, narzędzia są w ciężarówce? Wsiadaj.
- Mówi pan do mnie? - Głuchy jesteś? - Nie.
To jazda!
- Kim jesteś? - Proszę?
Skąd? Masz ciemną skórę.
- Jestem Izraelczykiem. - Doskonała odpowiedź, brawo.
Jedziemy do tego jemeńskiego skąpca.
Odmawia transportu, choć ma zapłacone.
- Jeśli ci powiem... Jak masz na imię? - Dawid.
Jeśli ci powiem: "Dawid, sprawdź cysternę",
wejdziesz do środka
i wybijesz dziurę w dnie cysterny na gaz.
Chce pan dziurawą?
Pewnie, że nie!
Ale jest za ciężka, a Jemeńczyk nie pozwoli nam skorzystać z dźwigu.
Sami jej na pakę nie wrzucimy.
Świnia wziął za transport i nic?
Jeśli ja nie dostanę tej cysterny, nikt jej nie dostanie.
Zaczekaj tu.
Ty gnoju jeden!
Zapłaciłem z transportem!
Ezra zapłacił 30, miało być 60!
Ezra jest głupi!
- Dawid! - Tak, panie Zebko?
Sprawdź cysternę!
Pan trzyma. Pan trzyma!
Właź. No dawaj!
Chwila.
Macie drugą drabinę?
Pomyśl, znajdź inny wóz...!
Zapłaciłem za transport!
Świetnie!
Przyjacielu...
- Pięknie! - To mój pomysł!
Bystrzak.
Bystry chłopak!
Skąd on cię wytrzasnął?
Kradniesz części, pieniądze i jeszcze chcesz mi ukraść najlepszego pracownika?
- Najlepszego? - Jedziemy.
Zabieraj swojego niewolnika, swoje tandetne piece
i nigdy tu nie wracaj!
Nie chcę twoich krwawych pieniędzy z terroru!
Siadaj z przodu.
Jak do mnie trafiłeś?
Mój ojciec, Jaakow Saada, wozi dla pana złom.
A, tak.
Podobno coś przeskrobałeś.
Kradłeś w sklepie. A co?
Nic poważnego. Czekoladę, cukierki...
Każdy zasługuje na drugą szansę. Zrobię z ciebie mężczyznę.
- Mam nadzieję, że nie szuka ciebie. - Niby za co?
- Jak się masz? - Uszanowanie.
Wścieklizna? Co to ma do rzeczy?
A dlaczego nie? Pomyśl:
na południu wybucha wścieklizna, snajperzy muszą wystrzelać
wściekłe psy, szakale i kojoty, wszystko musi być pod kontrolą.
No i mamy stertę gnijących w upale trupów.
Wyobrażasz sobie ten smród? Trzeba je spalić.
- Wystarczy zakopać. - Nie da się. - Dlaczego?
Z powodu...
- no... a tak, wody! - Wody?
Wody pitnej.
Nie można ryzykować, że zwierzęta skażą wodę w studniach.
Dlatego trzeba je spalić, nie ma wyjścia!
Ta historyjka to kompletna bzdura.
Ale jeśli chcecie, mogę ją opowiedzieć.
Wspaniale! Zebko, wielkie dzięki. Jesteśmy umówieni?
Kiedy go tu przywieziesz?
- Kogo? - Wściekłego psa.
Nie mogę go tu przywieźć.
Jego trupa, to, co spalimy.
Eichmanna, tu? No co ty?
Piec musi być mobilny.
Chaim, piec jest ogromny. Ponad dwie tony.
Nie wydaję rozkazów, tylko je przekazuję.
Nadal pracujesz dla Ben Dowa?
Komendanta Ben Dowa.
Nie może być.
Zarządza wszystkimi więzieniami w kraju. Masz pozdrowienia.
Czemu sam nie przyszedł, tylko przysyła posłańców?
To nie tak. Wie, że się przyjaźnimy.
Chaim... zbuduję wam piec.
Pod jednym warunkiem. Powiedz Ben Dowowi, że chcę psa żywego.
Sam go spalę. Tu.
Chcę słyszeć jego wycie. Piękniejsze od Wagnera.
Chaim, skąd ta powaga? To tylko wściekłe psy, tak?
Tak.
Tak, wściekłe psy.
- Kiedy będziesz gotów? - Zdążymy na czas, bez obawy.
Świetnie. Dziękuję, Szlomi, doceniam.
- Oblejmy to. - Jestem na służbie!
Wiesz, co będzie, jeśli zaraz nie wrócę?
20 dziennikarzy będzie czekać na mnie pod więzieniem,
- wypytując o kolor majtek Eichmanna. - Też chciałbym wiedzieć, jakie nosi.
Co pijesz?
Martwię się. Jutro składają apelację i jeśli nie przejdzie,
cała procedura nabierze tempa. W domu piję Pernod.
Pernod? Będziesz musiał zadowolić się partyzancką śliwowicą.
Pędzi ją mój ślusarz Janek.
Ze śliwek, pycha...
- Jasna cholera! - Co się stało? - Sukinsyn...
ukradł mi flaszkę, muszę zamykać drzwi.
I tak jestem na służbie.
Sekunda.
Chcę, żebyś powiedział chłopakom...
Dawid...
Chodź tu! Chodź.
Chcę, żebyś tego posłuchał!
Chcę, żebyś posłuchał.
Dawid!
Chodź tu!
Dokąd biegniesz?
Nie bój się.
Chodź, źle mnie zrozumiałeś.
Przepraszam, nie chciałem.
Nie gniewam się.
Wiesz...
Za dużo słyszałeś.
To będzie chwila, bez krwi. Zmiażdżę ci gardło.
Co robiłeś w moim biurze?
Nic, przysięgam. Nic nie słyszałem.
Nie o to pytam.
Odkładałem go, słowo.
Słuchaj...
najlepsze w bystrzakach jest to, że wiedzą, że są bystrzy.
Więc na pewno wiesz, że to, co usłyszałeś, musi pozostać tajemnicą.
Szlomi!
Szlomi, gdzie jesteś?
- Szlomi! - Tutaj! Co się stało?
Szybko, to Janek!
- Janek? - No chodź!
Janek, co jest?
- Co się stało? - To nic.
Dajcie mu odetchnąć, odsuńcie się!
Ezra, skocz po wodę. Co się dzieje?
- Ktoś coś widział? - Nagle upadł.
Jak piórko.
Gdzie cię boli?
- Uderzyłeś się w głowę? - Widziałeś? - Nie było mnie...
Nie, to co mamy zbudować.
- Piec? - Widziałeś projekt?
Tu, na oryginale.
Topf?
Topf und Söhne. Z Niemiec.
Firma, która budowała krematoria w Auschwitz.
To model Das Kleine.
Szlomo, po co robimy hitlerowskie krematorium?
Po co?
Wracajcie do pracy. Wracajcie!
Chaim, muszą rozumieć, co budują.
Muszą wiedzieć.
Nie mogę. Ben Dow mnie zabije.
Ben Dow może pierdolić swoją siostrę.
Nie proszę, ręczę za swoich chłopaków, nie pisną.
Dobry wieczór, tu Juwal Friedman z Jerozolimy.
Jutro rano Adolf Eichmann złoży apelację w Sądzie Najwyższym.
Trudno sobie wyobrazić, jakie nowe dowody mogłyby uniewinnić nazistę.
Gdyby wykonano wyrok,
byłaby to pierwsza kara śmierci wykonany w Izraelu.
Po przyjęciu kary śmierci w oparciu o prawodawstwo brytyjskie...
- Zabroniłem się tu kręcić! - Tak, ale to wciąż wolny kraj!
- Nie wolno robić mi zdjęć! - O tym decyduje cenzor wojskowy!
- Zaraz przerzucę cię przez mur! - Proszę! Ułatwisz mi pracę!
Wiem, czego szukasz, nie trzeba jasnowidza!
Uwaga!
- W porządku? - Co? - W porządku?
Tak.
- Jestem pogranicznikiem, nie klawiszem. - Powiesimy drania i zjeżdżamy stąd.
Przede wszystkim mamy chronić więźnia przed nim samym!
- Odwołał się, to potrwa! - Przepraszam.
Wyrok śmierci właśnie utrudnił nam pracę!
Bądźcie czujni!
- Gdzie komendant Ben Dow? - Zabrał już szychy na dół.
- Czekali, ale... - Cholera.
Jeśli odrzucą apelację i dojdzie do egzekucji,
wytniemy dziurę w suficie,
staniemy z nim oko w oko,
a potem bach!
Pozwolimy mu podyndać przez 20, 30 minut i...
- No właśnie, co potem? - To chyba proste.
Wywieźcie go gdzieś, gdzie palą zmarłych.
My nie możemy, Żydzi nie uznają kremacji.
To nie Żyd. Gdzie napisano, że nie możemy spalić goja?
Tym się nie przejmuję.
- Mówiłeś, że nie mamy tego, no... - Krematorium.
Wrzućcie jego ciało do dołu na pustyni. On zrobił to milionom!
Są wątpliwości prawne. Prawda, Micha?
Zdaniem prokuratora nie mielibyśmy podstaw
do odmowy wydania ciała rodzinie.
W tym ujęciu pochówek jest przechowaniem, nie utylizacją.
Premier nie wyda zwłok, by grób Eichmanna stał się symbolem.
Wyobrażacie sobie? Brunatne pielgrzymki do grobu męczennika?
Gdyby odrzucono apelację
najlepszą rekomendacją jest skremowanie ciała tuż po egzekucji,
zanim ktokolwiek zdąży się po nie zgłosić.
Rozmawialiśmy o tym. Chaim... Chaim!
Awiwi!
Ty. Kim jesteś?
- Fryzjerem. - Nieprawda. Awiwi!
Kto cię wpuścił? - Strażnik, był tu...
- Gdzie się podział? - Szuka jakiegoś...
- Kapitanie Amzalag! - Pana!
- Opuściłeś posterunek? - Podobno miał pan wypadek.
- Widziałem samochód. - Nigdy nie opuszczaj posterunku!
- Co to za księciunio? - Fryzjer.
- Pracujemy z Jaiszem! - Już nie.
- Dlaczego? - Umarł.
Jaisz umarł?
Niemożliwe.
- Proszę. - Kto go wezwał bez pytania?
Klient chciał się ostrzyc, bo jego żona przyjeżdża z Niemiec.
Co? Że kto?
- Czemu o tym nie wiem? - Fryzjer jest na liście upoważnionych!
Stój przy nim. Ani kroku, póki nie wrócę, zrozumiano?
Ostrzegam cię!
Chaim, gdzie się podziałeś?
- Co powiedział Szlomi? Mamy piec? - Zebko zrobi piec! Ale ma życzenie.
- Jedno. - Zaczyna się.
- Chce, żeby klienta przywieźć do niego. - Znacie kapitana Amzalaga?
Zebko zachowuje się, jakby wysadził hotel King David w pojedynkę.
- Primadonna... - Zebko jest terrorystą.
Byłem z nim w Irgunie. Największy wojskowy geniusz, jakiego znam.
Ale bydlę. Powiedz mu, że Eichmann spłonie tu.
Hitlerowiec wyjdzie stąd w proszku!
Rabbi, powiedz...
czy cokolwiek z tego brzmi problematycznie?
Nie, o ile piec nie będzie używany do kremowania Żydów.
Ale jeśli mogę spytać z ciekawości... nie wystarczyłoby ognisko?
Porwanie Eichmanna było złamaniem prawa międzynarodowego.
Służby chcą, żeby reszta odbyła się regulaminowo.
No dobrze...
Chyba mamy nasz piec. Chaim, możesz iść.
Panie Micha, kiedyś się poznaliśmy.
- Miło pana widzieć. - Pilnuję Eichmanna.
- Poznaję pana z sądu. - Chciałem tylko powiedzieć, że...
uważam pana... za bohatera.
Byłem na procesie każdego dnia. Kiedy świadek opowiadał pańską historię...
przy panu i wszystkich...
Uważam, że wszyscy powinni ją znać.
- Micha, kiedy jedzie pan do Polski? - Wkrótce, nie wiem dokładnie.
- Czy jest pan Ocalałym? - Nie.
- Szczerze. - Urodziłem się w Kfar Saba.
- A rodzice? - Trzecie pokolenie.
- Skąd pochodzicie? - Z Turcji.
- Z obu stron? - Tak.
- Wygląda pan europejsko. - Czy to problem?
Europejski wygląd?
Nie, skąd. To kwestia ostrożności.
Ma pan europejski wygląd. Aszkenazyjczykom nie wolno go pilnować.
Nie mogę wpuszczać nikogo z rodzin dotkniętych przez Zagładę.
Nie chcę, żeby ktoś uległ... emocjom.
Tylko mizrachijczycy.
Jak pan widzi, jestem Marokańczykiem.
Do celi wchodzi pan na mój znak.
Od razu usiądzie pan na krześle i nie wstanie bez mojej zgody.
- Ręce na ścianę. - Rewidowali mnie dwukrotnie! - Dobrze.
Gdybym wiedział, nie wziąłbym tego zlecenia.
- Użyje pan jego grzebienia. - Potrzebuję spryskiwacza.
Strzyże pan na sucho, uzgadnia każde cięcie.
- Każde? - Tak! Otwierać!
Proszę zaczekać.
Panie kapitanie, właśnie sra.
Przyszedł fryzjer. Jest pan gotów?
Tak. Dziękuję, kapitanie.
Mogę?
Proszę.
Przepraszam.
Może pan wstać.
Puść!
Wszystko w porządku?
Proszę mnie puścić!
Wszystko jest u was na odwrót! To wy jesteście jego więźniami!
Nie wolno rozmawiać z prasą!
Zostaw go!
Skurwysyn!
Co pan poczuł, słysząc wyrok?
Jakbym...
wypił szklankę zimnej wody.
Co on wyprawia? Odbiło mu po wypadku.
Już sprawdzałem.
Choćby odwiedzał go Ben Gurion, sprawdzamy celę 2 razy po wizycie.
Tak jest.
- Josef! - Tak?
Co ci się kojarzy z piciem zimnej wody?
Co? Coś... odświeżającego?
- Trafiłem? - Nie wiem.
To nie tego typu pytanie.
WYJŚCIE
- Wezwać lekarza? - Co?
Nie, nic mu nie jest.
Sukinsyn.
- Stój! Dokąd? - Przepuść go.
Powiedz, co może się stać pod tym więzieniem o 4:00,
że warto łapać autobus i biwakować tu jak bezdomny?
Przyjechałem zobaczyć, jak się masz po wypadku.
Mógłbyś mi coś dać. Coś małego.
Nie bądź taki uparty.
Co czyta? Co jadł na kolację?
Wyobraź sobie swoje zdjęcie na okładce "Olam Echad".
Dostałbyś awans, podwyżkę!
Awans?
2 funty więcej i majora? Cały dzień za biurkiem?
Daj cokolwiek. Anonimowo, jeśli się boisz.
- Niby czego? - Ty mi powiedz.
Jesteś cwaniakiem, grzebiesz w brudach.
- Jestem dziennikarzem. - Łobuzem.
Dzięki. Nie chcesz przejść do historii?
Do diabła z historią.
Pański papieros.
Dobrze się pan czuje, kapitanie?
- Nie boli pana? - Nie.
Pytam o oko.
Oko?
Ktoś powinien je zbadać.
Kapitanie.
Nie pojedzie pan na apelację?
Nie, mam dziś wolne.
Ale jutro pan tu będzie?
Tak.
Przekaże pan coś mojej żonie, gdybym się z nią nie spotkał?
- Niech pan to da adwokatowi. - Dałem.
Ale chcę mieć pewność.
Proszę.
Już sprawdzałem.
Dzień dobry. Papierosy?
Na mój rachunek.
Możesz mi jednego oddać?
To dla mnie?
Wciąż uparty?
Wciąż.
Przyznam, że trochę się denerwuję, zwracając się do was po angielsku,
pierwszy raz w Polsce, odkąd przeżyłem Auschwitz,
a przedtem to getto.
Mieszkałem tu, za tym oknem, sam.
Miałem 16 lat i zezwolenie na poruszanie się.
Polecono mi wyszukać wszystkie Biblie w getcie i zebrać je do spalenia.
Pewnego ranka, po tygodniach nalegań, przekonałem starą wdowę,
by rozstała się ze swoją Biblią. Mieszkała tu, na ostatnim piętrze.
Wziąłem jej Biblię i kiedy schodziłem na dół,
przeskakując nad skulonymi ludźmi, którzy spali na schodach,
zauważyłem, że hitlerowski strażnik
nie stał jak zwykle przy drzwiach,
tylko spacerował z żoną.
Przechodząc, czułem jej perfumy.
Nagle strażnik złapał mnie za włosy, rzucił na ziemię,
powlókł przez ulicę
i rzucił na ławkę, która stała tu. Dokładnie tu.
Odkryli, że nie paliłem Biblii i czekała mnie kara.
Bicz hitlerowca ciął powietrze za każdym zamachem.
A gdy lądował mi na plecach,
ku mojemu zdumieniu mój umysł robił coś przedziwnego.
Liczył: raz...
jeden, dwa, trzy, cztery.
Liczyć, co za obłęd.
Sześć, siedem, osiem.
Myślałem sobie:
"Jeśli przekroczy 25, umrę".
Jedenaście, dwanaście, trzynaście.
Zemdlałem.
"Aufstehen!". "Wstawaj" po niemiecku.
Do dziś nie wiem, skąd wziąłem siłę, ale wstałem.
Nie chciałem, żeby mnie zastrzelił, a zrobiłby to, gdybym uciekł.
A potem pomyślałem, że może nie zrobi tego na oczach żony.
Więc się odwróciłem...
i pobiegłem.
Bez przerwy... aż padłem na tym podwórzu.
Wiem, co niektórzy z was myślą.
"Nie jest to najgorsza opowieść z Zagłady"".
To pewnie nawet nie najgorsza rzecz, jaka mnie spotkała.
Ale opowiadam ją nie bez powodu.
Podczas procesu Eichmanna
pracowałem z głównym oskarżycielem, Gidonem Hausnerem.
Jestem śledczym VI wydziału policji w Jerozolimie.
Razem przesłuchiwaliśmy Eichmanna, osobiście.
Adolf Eichmann został skazany na śmierć
i gdy czekamy na wynik jego apelacji, która zdecyduje o wykonaniu egzekucji,
uznałem, że warto, byście poznali tę historię.
W trakcie procesu przestałem rozumieć, czym jest sprawiedliwość.
Jakie ma zastosowanie i co znaczy w przypadku zbrodni o takiej skali?
Nie potrafiłem tego pojąć.
Aż pewnego dnia, podczas wywiadu przed procesem,
mężczyzna powiedział mi, że mieszkał w tym getcie.
Powiedziałem, że ja też.
Spytał mnie o nazwisko, powiedziałem: Aaronson.
"Aaronson?
Był tam chłopak, Aaronson,
widziałem, jak dostał 80 batów".
Nie 18.
Czy 30, 50, ale 80.
"Skąd pan wie, że 80?", spytałem.
"Bo tam byłem", odparł.
"Liczyłem".
Ja liczyłem, on liczył.
I nagle wyjaśniło mi się, czym jest sprawiedliwość.
Porządkiem.
"Mówili nam, że ten chłopak umarł", powiedział.
Potrząsnąłem głową...
i powiedziałem: "Nie umarł.
Stoi przed panem".
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
Ada, z Agencji Żydowskiej.
Tak, oczywiście. Coś się stało? Miało być o 20:00, tak?
Chciałam cię przygotować na program wieczoru.
Potrzebujesz jeszcze chwili?
Dwóch, jeśli to nie kłopot.
Żaden.
Micha, tędy.
Tędy jest bliżej.
Wciąż myślę o historii, którą opowiedziałeś.
Nigdy jej nie zapomnę.
- Powrót tu musi być trudny. - Dziękuję.
To faktycznie dziwne doświadczenie.
Tutaj.
Dlaczego nie w barze w hotelu?
Szukałam pretekstu, by pomówić z tobą na osobności.
W hotelu jest pełno delegatów.
Chcą mnie otruć?
Szula i Amerykanie złożą ci niestosowną propozycję.
- Niestosowną? - Chciałam się przysiąść w autokarze,
ale to wzbudziłoby podejrzenia.
Wycieczka po getcie była testem.
Z ich perspektywy udanym.
Chcą stworzyć doroczny program i zrobić z getta atrakcję turystyczną.
Nie wyrażam się jasno.
Nie, ale czekam na niestosowną propozycję.
Chcą cię sprowadzać regularnie,
żebyś opowiadał swoją historię, dawał świadectwo.
Przeżywał tę udrękę na nowo raz po raz.
Opisywał najbardziej bolesne chwile obcym ludziom,
jakbyś był atrakcją w cyrku.
Nie uświęcają pamięci, upamiętniają zbrodnię.
Więc mnie uprowadziłaś.
Co? Skądże.
Może nie miałaś zamiaru, ale taki jest skutek twojej śmiałej akcji.
A ja, mimo podejrzeń, dałem się złapać.
Uznałam, że muszę cię ostrzec. Nie zastanawiałam się jak.
Nakłaniam cię do odrzucenia propozycji.
Twoja przeszłość należy do ciebie, jest prywatna.
Wszyscy chcemy pomóc ojczyźnie, ale to przesada.
Nie musisz wynajmować swojego cierpienia.
Coś niesłychanego.
Pracowniczka Agencji Żydowskiej sabotuje inicjatywę Agencji.
To coś więcej.
Nie chcę, by "nie zapomnij" zamieniono na "zapamiętaj".
Wykorzystują cię.
Jeśli w to wejdziemy,
staniemy się największym gettem w dziejach, ale tym razem
sami się w nim zamkniemy.
- Pójdę już, gospodarze czekają. - Proszę, zaczekaj...
- Twoje słowa mnie obrażają. - Przepraszam, źle to wyszło. Proszę.
Wierzę z całego serca,
że Żydzi muszą być panami swojego losu we własnym państwie.
Ale po co przygarniać nasz strach?
Czy mamy żyć dawnymi koszmarami? Przeszłością uzasadniać teraźniejszość?
Potwierdzać, że to się stało?
Stało się.
Ale nie nośmy żałoby, tylko bądźmy dumni i wolni w swoim kraju.
Spójrz na bar.
Co widzisz?
Pijanych facetów.
Kiedy w końcu dotarłem do Izraela, po getcie...
Auschwitz, obozie uchodźców na Cyprze,
stanąłem przed urzędnikiem tego nowego kraju,
mojego kraju, który miał raptem kilka dni.
I pierwszy raz opowiedziałem komuś,
co przeszedłem, by dotrzeć do Izraela.
Cały ten ból...
i koszmar, tłamszone przez lata, wreszcie się ulały.
Opowiedziałem mu tę samą historię, co dziś.
Urzędnik patrzył na mnie...
i wiesz, co widział?
Wynędzniałego desperata.
Skórę i kości, o cuchnącym oddechu i słabym głosie.
I uznał, że moja opowieść była wytworem wyobraźni.
Bo to ponad siły...
zmierzyć się z taką opowieścią.
Bardzo mnie to zabolało i obiecałem sobie,
że już nigdy o tym nie opowiem.
O zagazowaniu rodziców, zamordowaniu 10-letniej siostry.
O 80 batach.
Bo niedowierzanie moich rodaków było 81 batem.
Ale kiedy Eichmanna schwytano...
i przywieziono do Izraela, a ja zostałem jego przesłuchującym,
a potem siedziałem wyprostowany przez cały proces,
w mundurze policji Izraela i patrzyłem, jak świadkowie przysięgali na Torę
i ich opowieści nie były już wkładane między bajki,
ale traktowane jak pełnoprawne zeznania,
wreszcie przestałem się wstydzić.
Cały kraj wsłuchiwał się w każde słowo w radiu,
w autobusach, szkołach,
i wszystko układało się w chronologiczny porządek.
I ci, którzy nie wiedzieli albo nie chcieli wiedzieć, usłyszeli.
I wreszcie uwierzyli.
Patrzę na faceta przy barze i pamiętam, że te potworności...
działy się na jego podwórku.
Na jego oczach. I wiem, że wolałby, by pozostały bajką,
strasznym snem. Wyprzeć je i zapomnieć.
Też próbowałem.
Trudno mu się dziwić, jest tylko człowiekiem.
Ale w moim świecie nie mogę na to pozwolić.
Nie, póki żyję.
Hitlerowcy sądzili, że mnie upokarzają, tatuując mi numer.
Ale tak naprawdę dali mi cel.
Masz rację, gdy mówisz, że nie jestem Ocalałym.
Nie przeżyłem tego. Nie widzę tego tak.
Jestem skamieliną.
Osadem.
Mam to w każdym załomie skóry, w każdym narządzie ciała.
Pamiętaj, że autokar rusza o 7:00.
Powiedziałem Szuli, że skoro nie przemawiam, to nie jadę.
- Serio? - Już byłem w Auschwitz.
Oczywiście.
Dobry wieczór.
A zatem... już się nie zobaczymy.
Jutro odprowadzam Amerykanów na lotnisko,
a potem też wylatuję.
Myślałem, że jesteś w Polsce.
Poprosiłam o przeniesienie, Agencja wysyła mnie do Szwajcarii,
wydział imigracji.
Tam się chyba bardziej nadaję.
W takim razie życzę powodzenia.
Dziękuję.
A gdybyś kiedyś wróciła do Izraela...
Gdybyś kiedyś znalazł się w Szwajcarii...
Prezydent odrzucił prośbę Eichmanna o łaskę.
W ciętym, osobistym liście do skazanego nazisty napisał:
"Jak mieczem swym czyniłeś bezdzietnymi kobiety,
tak też niech będzie bezdzietna wśród kobiet twoja matka".
- Działa! - Działa!
Podłączcie komin! Sprawdźcie go!
Mniejsze ciśnienie.
Pięknie, mały.
Mocno!
- W porządku? - Wszystko gra.
- Bezczelny. - Mówiłem.
Ciekawe, po kim.
Dalej, dalej! Nie lenić się, pchać!
W lewo, w lewo!
Zanieś tam.
Już czas.
Zakręcony!
Powinien być popiół, co?
Co myślisz?
Że nieźle pachnie.
Co jest?
Jeśli Eichmann nie ma być pieczony, potrzebny będzie większy palnik.
- Ezra, ty idioto. - Zrobiłem według planu.
Planu konstrukcji! Wiedziałeś!
Trzeba wymienić palnik.
W jedną noc się nie da.
- Dobra... - Zamknięte od środka, nie da się wejść.
Dobra. Dawid, chodź.
Widzisz ten otwór?
- Wdrapiesz się tam? - Możemy poprosić Hatukę.
Wolno okradać złodzieja. Kuku, podeprzesz go.
A co... co, jeśli nas złapią?
Mnie nikt nie złapie. Jeśli złapią ciebie...
Wyciągnij rękę.
Zamknij dłoń.
Zaciśnij kciuk...
mocno.
I walnij mnie.
Śmiało.
Bardzo dobrze.
- To wszystko? - Wszystko.
Możesz parę razy, jeśli chcesz. Aż uśpisz czujność.
Kuku, dawaj. Dawid.
- Pamiętasz, co masz wziąć? - Tak.
Idź, czas ucieka.
Właź, złapię cię.
Mam coś ciężkiego, rzućcie linę!
- Co to? - Wziąłem całość.
Od tlenu rośnie temperatura!
Fakt.
- Ezra, wiedziałeś? Pochwal chłopaka. - Pewnie, że wiedziałem.
Jedziemy.
Król Dawid.
- Jesteśmy prawie gotowi. - Szybko, nie ma czasu.
- Kto je obsłuży? - Wezmę narzędzia.
- Janek. - Co?
- Wsiadaj. - Nie...
Lepiej Ezra, jest technikiem.
Ja jestem zwykłym ślusarzem.
- Nie umiem go rozpalić. - Musisz być ty.
A jeśli coś pójdzie nie tak?
Ezra?
Nie wiem.
- Dawid? - Idealnie.
Słyszałeś.
Pomścij.
Gaz czerwony, tlen niebieski. Po kolorach.
Najpierw gaz w palniku, potem w butli.
Zapal pilota i czekaj na niebieski płomień.
Nie odkręcaj tlenu, póki nie zapalisz pilota.
Bo może wybuchnąć.
Spójrz na mnie.
Zrozumiałem.
- Witam. - Ściągajmy.
A pana proszę za mną.
- Wszystko w porządku? - Czy mogę skorzystać z telefonu?
Proszę.
- Dawid! - Jedźmy.
Potrzebuję Dawida w zakładzie.
- Co powiem jego matce? - Że to ważne.
- Mój syn w zakładzie, po nocy? - Ważne dla całego kraju!
Nic nie poradzę. Ostatni raz.
To się nie powtórzy, dziękuję!
Czerwona rurka to gaz, niebieska tlen. Po kolorach.
Najpierw odkręć gaz w palniku, potem w butli.
Gdy zobaczysz niebieski płomień na pilocie,
okręć zawór tlenu, najpierw w palniku, potem w butli.
Zrozumiałeś? Nie odkręcaj tlenu, zanim zapali się gaz. Słyszysz?
Rozumiem.
Co robisz?
- Palę. - Jesteś dzieckiem!
Zejdź z mojego fotela.
Minęło 20 minut.
Przygotujcie się do przekazania ciała.
Opuśćcie go!
Przepraszam, to niechcący!
Głowa przodem.
Potrzebuje więcej czasu?
Do czego wsypujemy?
Pewnego dnia w Birkenau obudzili nas bardzo wcześnie.
Zamarzaliśmy. Zawsze było zimno,
ale wtedy wyjątkowo.
Gdy wyszliśmy, polscy kapo dali nam łopaty
i powiedzieli, że ścieżka z baraków SS zamarzła i mamy ją zasypać piaskiem,
żeby esesmani nie ślizgali się w drodze na śniadanie.
Gdy wzeszło słońce, zobaczyliśmy, że nie sypiemy piachu.
Tylko popiół.
Za krematoriami rosły góry popiołu.
Z jednego człowieka zostaje garstka.
Janek? Zadziałało?
Janek...
Zrobiłeś to?
Zadziałało?
Udało się?
Janek!
Tak!
Dawid!
Chodź tu.
Szlomi, słyszałeś?
Tak!
Nie wierzę!
Zrobiliśmy to!
- Możesz dołożyć nową pamiątkę. - Masz.
Co to?
- Dziś nie wypłata. - Idź do domu.
- Pomogę Jankowi. - Nie możesz!
- Dlaczego? - Nie ma już co robić.
- Zlecenie dla Hiltona to 3 tygodnie. - Nie robisz dla Hiltona.
Dlaczego?
Bo jesteś zwolniony.
Jak to?
Nie wiesz, co znaczy "zwolniony"? Już tu nie pracujesz.
- Dlaczego miałbym tu nie pracować? - Bo ja tak mówię.
- Dlaczego? - Bo tak chcę. - Dlaczego?
Nie chcę cię tu. Będziesz w kółko pytał dlaczego?
Bo jesteś dzieckiem!
Ale o co chodzi? Źle pracuję, nie należę do załogi?
Nie.
Beze mnie nie byłoby palnika, Janek by go nie odpalił!
Myślisz, że udało się dzięki tobie? Mylisz się!
Jestem lepszy od całej reszty, sam mówiłeś.
Jesteś bezczelnym gnojkiem i masz się wynieść, już.
To niesprawiedliwe.
Właśnie daję ci szansę.
Rozumiesz to?
Wracaj do domu, do szkoły, ucz się, zdobądź zawód.
Mam zawód. Kocham ten zakład, chcę tu pracować!
Niedoczekanie.
Bo jestem arabskim Żydem?
Bo jesteś złodziejem.
Miałbym zapomnieć o zegarku?
- Mówiłeś, że każdy zasługuje na szansę. - Tak. Dostałeś swoją.
I minęła.
Sam go ukradłeś brytyjskiemu żołnierzowi.
- Nie ukradłem, wziąłem. - Co za różnica?
- Nie żył. - Bo go zabiłeś.
Kradłeś i zabijałeś. Brytyjczyków, Arabów, nawet Żydów.
I jesteś z tego dumny.
Wiesz, co nas różni? Ja robiłem to dla ojczyzny.
Ty robiłeś to dla siebie.
A teraz... wynoś się.
Chcesz mnie uderzyć?
Co zrobiłeś?
Wypłynęliśmy poza wody terytorialne.
Mówię wam, to Włoszka.
- Mój tata mówi, że Francuzka. - Włoszka, przecież widać.
Wygląda jak twoja stara.
WIDZIAŁEM ŚMIERĆ EICHMANNA
Mogę obejrzeć z wami?
10 agorot za spojrzenie.
Dam 10 funtów za gazetę.
Pozdrowienia od mamy Tomera.
- No daj. - Zjeżdżaj.
Dostaniesz, kiedy skończymy.
- Po co miałbym to zmyślać? - Nie mówię, że pan zmyśla.
Ale mi pani nie wierzy. W to, że zbudowałem piec.
Nie chodzi o to, czy wierzę. Rozumie pan?
Wikipedia nie może wpisać pana do hasła o egzekucji Eichmanna
jako budowniczego pieca, bo nie może pan tego udowodnić.
Spróbowałam się skontaktować z dwoma żyjącymi pracownikami zakładu,
- Zwiką i Ezrą... - Kuku.
Nikt nie mówił mu "Zwika". Był Kuku, od Kukuryku,
bo uwielbiał lizaki w kształcie kogucików.
- Rozumie pani? - Nie udało mi się odnaleźć Kuku.
Ma demencję, jest w domu opieki, odwiedzam go.
Ale rozmawiałam z Ezrą.
I on twierdzi, że żaden trzynastolatek nie pomagał budować pieca.
Pracował w zakładzie ponad 20 lat i mówi, że nie było tam żadnego dziecka.
Czemu wierzy panu jemu, nie mnie?
Ponieważ był oficjalnie zatrudniony, pojawia się na zdjęciach,
ponieważ to Ezra identyfikował ciało Szlomiego Zebko,
kiedy ten zginął w wypadku i to on figuruje w raporcie policji z '78 r.
To konkretny dowód, wszystko jasne.
Może niech pan poszuka odcinków wypłat?
Szlomi płacił mi gotówką.
Ale w ostatnim mailu wysłałem pani zdjęcie gazety.
Mam ją.
Z nocy, kiedy odszedłem z zakładu. Kiedy stracono Eichmanna.
Proszę spojrzeć na datę.
Zerowy czerwca? Nie rozumiem.
Zerowy czerwca. Nieistniejący czerwca.
Nie ma rocznicy egzekucji.
Jest pan wymieniony w artykule?
Nie, to było ściśle tajne.
Ale kupiłem ją za ostatnie 10 funtów od Szlomiego.
Sziro, proszę, nie wykreślajcie mnie.
Dawidzie, naprawdę bardzo mi przykro.
Ale póki nie przedstawi pan dowodu,
może pan dopisywać się codziennie, a ja będę pana usuwać.
Walczyłem w '67. A potem w wojnie Jom Kipur.
Mój brat Izrael też.
Poległ.
Nie zdążył niczego w życiu dokonać. A ja tak.
Nic spektakularnego.
Ale mało kto może powiedzieć, że odegrał rolę w historii.
Niewielką, ale istotną.
Nie zrobiłem w życiu niczego ważniejszego od tego pieca.
Dotknąłem historii. A może ona mnie.
Co jest złego w pragnieniu uznania?
Dawidzie, niektóre prawdy muszą cierpliwie czekać na odkrycie.
Może jesteś jedną z nich.
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Michał Kwiatkowski